Bebeklerde Diş Çıkarma: Yoldaki misafirlere hazır mısınız?

Bebeğin dişlerinin çıkması da aslında büyüdüğünün, geliştiğinin ifadesidir ve bizi mutlu eder. Oysa aynı durum huzursuz, iştahsız günlere neden oldugunda anneleri sıkıntıya soksa da bunların olması tamamen normaldir ve hepsi geçecektir.

İlk dişler, altıncı aydan itibaren çıkmaya başlar
Her ne kadar ilk diş genelde 6. aydan, hatta bazen bir yaştan sonra çıksa da, 2. aydan itibaren görülmesi de mümkündür. Ender olarak bazen bebekler bir veya daha fazla diş ile doğabilirler. Çok sallanıyorlarsa bunların çekilmesi gerekebilir çünkü onları yutma olasılığı vardır veya emzirme esnasında sorun teşkil edebilirler. Genelde ilk çıkan diş ön taraftandır. Diş, diş etine yaklaştıkça o bölgede kızarıklık, şişlik, hassasiyet görülebilir. Hatta bazen dişin çıkacağı bölgede ufak sıvı ile dolu bir oluşum da gelişebilir. Bu kistik yapılar genelde zararsızdır ve özel bir girişime gerek yoktur. 20 adet süt dişlerinin tamamının çıkması genelde üç yaşına doğru olur. Kalıcı dişler altı yaş civarında çıkar. Bazı dişler çıkarken diğerlerine kıyasla daha ağrılı olabilir. İlk çıkan diş bazen en kötüsü olabilir. Bazen daha büyük azı dişleri de sorun çıkartabilir. Bir anda birden fazla dişin çıkması da mümkündür.

Bebeğiniz diş çıkarırken karşılaşacağınız belirtiler
Birçok çocuk diş çıkarırken hiçbir sorun yaşamazken bazıları önemli derecede sıkıntı çekebilirler. Genelde diş çıkarma ile ilgili ağrı dalgalanma şeklinde gelir, gider ve başladıktan sonra birkaç dakika içinde geçer.

Diş çıkarma esnasında aşağıdaki belirtiler oluşabilir
•    Artan tükrük
•    Uyku düzensizliği
•    İştahsızlık
•    Gelen giden huzursuzluk
•    Ellerini ısırması
•    Ağız çevresinde hafif döküntü

Diş çıkarma ile ilgili olduğu henüz ispatlanmamış belirtiler 
•    Ateş
•    İshal
•    Sürekli huzursuzluk
•    Vücutta cilt döküntüsü

Ne zaman doktora başvurmalısınız?
Diş çıkarma çok olağan bir durum olduğundan ve ateş, ishal huzursuzluk da sık görüldüğünden, birçok zaman aynı dönemde karşımıza çıkabilirler. Diş çıkarma bu belirtilere neden olmayabilir. Başka bir hastalığın ateş, ishal ve huzursuzluğa neden olması daha olasıdır. Bu veya sizi endişelendiren başka belirtiler söz konusu olursa doktorunuza başvurmanızda fayda vardır. Yalnızca diş çıkarmadan kaynaklandığını hemen varsaymayın. Diş hekimine normal kontrol için başvuru birinci yaş sonrası olabilir.

Evde uygulanabilcek basit ve faydalı öneriler
1.    Sıkıntı çeken bebeğinizin diş etine hafif basınç uygularsanız genelde rahatlar. Bu nedenle ellerinizi yıkadıktan sonra parmağınızı o bölgeye hafifçe bastırmanız veya temiz bir bezi ısırmasına izin vermeniz uygun olacaktır.

2.   Eğer sizce ağrı iştahsızlığa yol açıyorsa, bazen beslerken farklı bir biberon ucu veya ağızlı bardak kullanmanız onun daha rahat beslenmesine zemin sağlayabilir.

3.   Soğuk nesneler diş etindeki kızarıklık ve şişliği azaltabilir. Bu nedenle tecrübeli ebeveynler temiz, dondurulmuş bezleri kullanırlar. Aynı zamanda su içeren dişlikler de vardır ve buzdolabında soğutularak kullanılırlar. Bununla birlikte diş etlerine uzun süreli aşırı soğuk uygulama önerilmez. Unutmayın, bebeğinizin boğulmasına neden olabilecek herhangi bir şeyi ağzına götürmesine izin vermeyin.

Ağrı kesicilerin kullanılması
Kullanılmaması tercih edilen, ihtiyaç duyulduğunda doktorunuzun önerdiği şekilde bebeğinizin diş etlerini rahatlatmak amacıyla aşağıdaki gibi ağrı kesiciler kullanabilirsiniz.

 
Diş etlerine sürülen ilaçlar: Eczaneden alabileceğiniz bazı ilaçlar ağrı kesmek amacıyla doğrudan diş etlerinin üstüne sürülebilir. Diş etlerini belirli bir süre için uyuşturan maddeler içerirler. Kısa süreler için yardımcı olabilirler, ancak bazı çocuklar bunların tat veya yarattığı etkiyi beğenmeyebilirler. Bu ilaçların boğazına deymemesini sağlamak önemlidir çünkü o bölgenin uyuşması öğürme refleksini hafifletebilir ve yemeklerin akciğerlere kaçmasına neden olabilir.

Ağız yoluyla alınan ağrı kesiciler: Parasetamol veya ibuprofen içeren ilaçlar ağrının azaltılmasında faydalı olabilirler. Bunlar daha önce bahsettiğimiz yöntemler denendikten sonra birkaç kez verilebilir. Diş çıkarırken çok ilaç kullanmamak daha uygundur. Çünkü altta yatan başka bir hastalığın yarattığı ateşi düşürebileceğinden sizi ve doktorunuzu o hastalıktan habersiz bırakabilir.

Daha önce bahsettiğimiz gibi diş çıkarmak normaldir. Bu nedenle bundan doğabilecek sorunlara geniş bir bakış açısıyla yaklaşın. Çoğu bebek ve çocuklarda eninde sonunda 20 süt dişi çıkar, daha sonra bu dişler düşer ve yerine 32 kalıcı diş gelir.


Süt dişlerinin ve kalıcı dişlerin çıkma zamanı:

Dr. Gökhan N. Mamur
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Memorial Hastanesi Etiler Polikliniği